Eva na die beeld van God

As iemand in die kerk deesdae die woord "vrou" gebruik, gaan die gedagtes en gesprekke byna onmiddellik na "die vrou in die amp". Daardie saak waaroor ons op die oomblik so heftig van mekaar verskil! "Vroue moet ouderlinge, dominees en diakens kan wees," sê die een klomp. "Nee," sê die ander klomp. "Dit is teen God se Woord!" Wel, dit is nie waaroor dit in hierdie artikel gaan nie. In Januarie 2009 is daar weer 'n sinode, en ons bid dat daar vir ons duidelikheid hieroor sal kom, omdat 'n sinode aan die einde daarvan moet kan sê: "Die Heilige Gees en ons het besluit . . ." (Handelinge 15:28).

Maar as dit nie oor die vrou in die amp gaan nie, hoekom verwys ek daarna Wel, omdat ek dink die Satan lag lekker! Met al hierdie gestry en baklei oor vroue in die ampte, word die aandag weggevat van al die ander wonderlike goed wat die Bybel ons oor "Eva" leer! Goed waaroor die manlike en vroulike lesers van Kruispad deeglik ingelig moet wees, sodat hulle die Here kan verheerlik in die hantering van vroue (manlike lesers) en in vrouwees (vroulike lesers).

Eva by die skepping
Dit is opvallend dat daar in die vertelling oor die skepping van die vrou (in Genesis) twee goed gesê word wat die klem plaas op die gelykheid van die vrou met die man. Die eerste is die simboliek van Eva wat uit die ribbebeen van die man gemaak word (Genesis 2:21 & 22). Al maak ons soms grappies daaroor, is dit inderdaad betekenisvol dat sy nie uit die voet of uit die kopbeen van Adam gemaak is nie. Omdat die ribbebeen aan die kant is, versimboliseer dit juis dat sy langs die man is. Hy is nie "bo" of "onder" haar nie, en sy is ook nie "bo" of "onder" hom nie. Hulle is langs mekaar voor God.

Daar is wel 'n skeppingsvolgorde, op grond waarvan die Bybel leer dat die man die hoof van sy vrou is (1 Korintiërs 11). Hierdie hoofskap is 'n liefdevolle saak, wat onder andere "beskerming" impliseer. Dit beteken nié baasskap nie. Die tweede is die uitdrukking "'n hulp wat by hom pas" (Genesis 2:18). Vertalings kan nie maklik die betekenis oordra van "by hom pas" nie. Dit is letterlik iets soos "soos teenoor/ langs hom". Dit is idiomatiese Hebreeus, wat juis wil sê – op dieselfde vlak.

Dit is in hierdie éénheid voor God dat ons lees dat Adam én Eva gemaak is na die beeld van God (Genesis 1:17): "God het die mens geskep as sy verteenwoordiger, as beeld van God het Hy die mens geskep, man en vrou het Hy hulle geskep". Die beeldskap van die mens behels baie, maar die belangrikste is dat hulle geestelike wesens is. Dit beteken dat hulle anders as diere is. Hulle kan God ken en dien, hulle kan besluite neem en hulle leef bewustelik. Dit impliseer ook dat – wanneer hulle doodgaan – hulle gees steeds die beeld van God vertoon en voortbestaan.

Hierdie gelykheid voor God maak egter nie dat hulle eenders is nie (dankie tog!). Hulle is man en vrou. Albei moet werk – "Wees vrugbaar, word baie, bewoon die aarde en bewerk dit. Heers oor die vis in die see, oor die voëls in die lug, oor al die diere van die aarde, ook oor die diere wat op die aarde kruip," (Genesis 1:28) – maar tog is daar ook uniekhede in albei. Vir Eva is dit dat sy die een is wat lewe voortbring ("Eva" beteken "lewe"). Dink net – geen enkele man sal op hierdie aarde loop as hy nie deur 'n vrou in die lewe gebring was nie!

Hierdie leweskenkende uniekheid van Eva is tot 'n groot mate wat vrouwees definieer. 'n Vrou is beskermend, vertroetelend, versorgend. Sag. Dit beteken nie "willoos" en "vloerlap" nie, maar gelyke mens, met 'n spesifieke, versorgende aard. Sy het, net soos die man, talente en gawes wat sy in die lewe en in die kerk moet gebruik.

Die Satan
Die Satan is deur-en-deur daarop uit om God se werk te vernietig. Ten opsigte van vrouwees probeer hy veral op twee maniere om God se rol vir die vrou ongedaan te maak – eerstens deur mans wat nie meer 'n liefdevolle hoof van hulle vrouens wil wees nie, maar op 'n despotiese manier oor hulle vrouens (en sommer alle vroue) wil heers. Hy is "baas" en sy is onderdaan.

Dit is waarna Genesis 3:17 verwys: "… en hy sal oor jou heers". Dit is nie die Here wat beveel dat die man oor die vrou moet heers nie, maar dit is die gevolg van die sondeval dat die mans so wil heers. Sulke onbybelse mans sien vroue as gebruikvoorwerpe. Hulle is net goed genoeg om kinders te kry en kos te kook. Hulle opinies en insigte is niks werd nie. Dit is ook sulke mans wat vroue seksueel misbruik.

Tweedens mislei die Satan ook vroue om hierdie leuens te glo! En dan is hulle tevrede om misbruik te word! Hulle is maar te bly as 'n man so bietjie afskeepaandag aan hulle gee. Baie mense beweer dit is hoe die Ou Testament teenoor vroue is – hulle is minderwaardig, die besittings van hul mans (vergelyk met Eksodus 20:17).

Maar as 'n mens die Bybel nie net oppervlakkig lees nie, sien jy dat die Ou Testament ons juis leer dat die vrou "regte" het, in die sin dat sy beskerm moet word van uitbuiting – die sondige oorheersing en misbruik soos wat daar na die sondeval ingetree het. Dit is totaal anders as wat dit in die destydse wêreld was.

Christus
Christus het aarde toe gekom om mense te verlos, nie net die mans of net die vroue nie. Daarom sien ons dat Hy hulle hanteer soos die Vader hulle in die begin geskape het – beide as beelddraers van God. Galasiërs 3:28 bevestig dit: "Dit maak nie saak of iemand … man of vrou is nie: in Christus Jesus is julle almal één". Dit is nie asof mans en vroue eenders is nie (elkeen het nog sy/haar eie skeppingskenmerke), maar hulle is duidelik gelykwaardig voor die Here. Beide man en vrou word slegs gered deur geloof in die verlossingswerk van Jesus.

Christelike Eva-wees
Hierdie Bybelse waarheid – dat God die vrou gelykwaardig aan die man geskep het – het implikasies vir die manlike én vroulike Kruispad-lesers. Vir die Adams beteken dit – respek vir die Evas. Sy is 'n mens, net soos jy. Hanteer haar met respek. Laat elke vrou wat jou pad kruis sommer aanvoel – hier is 'n Gódsman, ek kan dit sommer aanvoel in die feit dat jy nie soos onbybelse mans teenoor vroue optree nie.

Vir die Evas beteken dit – wees trots op jou vrouwees. Leef dit uit! Moenie dat Adams jou hanteer soos die Satan dit vir hulle inprent nie. Wees vroulik – dit is hoe God jou gemaak het.