Die tiende gebod waarsku oor begeertes

Die bedoeling van die tiende gebod is dat alle sondige begeertes van die mens aangespreek moet word. Lees hier hoekom jy moet waak teen wat in jou hart en gedagtes omgaan.


deur Willem van Heerden

“Jy mag nie iemand ander se huis begeer nie. Jy mag nie sy vrou begeer nie, ook nie ’n slaaf of slavin, ’n bees of ’n donkie, of enigiets anders wat aan hom behoort nie” (Eksodus 20:17). Die woorde is vir almal wat die wet lees of dit in die kerk hoor baie bekend, maar wat beteken die gebod?


Wat is die betekenis van “begeer”?

Die woord vir begeer het ’n betekenis van “’n verlange wat al klaar uitgegroei het tot ’n besluit om dit wat begeer word ook te probeer verkry sodra die geleentheid daarvoor geskik is”(Lettinga, 1987:157-158).

Begeer kan ’n positiewe en negatiewe betekenis hê. Ongeag of dit positief of negatief is kom dit daarop neer dat ons besluit het om daadwerklik ’n poging aan te wend om dit wat ons begeer vir onsself te vat. Ons neem iets wat ons soek. Die woord wat gebruik word om begeer te vertaal beteken letterlik om jou hart op iets te sit. Ons mag nie ons hart op iemand se vrou, slaaf of slavin, ensovoorts sit nie.


Die tiende gebod gaan nie net oor jou huis, bees en donkie nie!

Dit is opmerklik dat die woord huis nie alleen na die woning verwys nie, maar na almal wat in iemand se huis is en alles wat in daardie huis is. Die wet is baie gefokus op die gebruike van die Israeliete, daarom verwys dit na die bees en donkie, ensovoorts.

Daar lê egter ’n baie dieper betekenis in die tiende gebod. Die bedoeling van die gebod is dat alle sondige begeertes van die mens aangespreek moet word. Dit geld nie alleen vir die Israeliete wat dit eerste aanhoor nie, maar ook vir ons vandag.


Die tiende gebod gaan oor wat in ons harte omgaan

Die gesindheid van ons hart is wat werklik hier aangespreek word. Ons lees dit ook in 1 Samuel 16:7:

Die Here het aan Samuel gesê: die mens kyk na die uiterlike, maar die Here na die innerlike.

Met ander woorde in die tiende gebod word dit vir ons duidelik dat dit nie alleen liefdelose woorde en slegte optredes is wat ons skuldig maak aan die wet nie. Dit is ook al ons verkeerde planne, begeertes en gedagtes wat ons het.


Die tiende gebod vat die laaste gebooie saam

Die tiende gebod is ’n samevatting van die voorafgaande gebooie. Sodra ons in ons planne en gedagtes verkeerd optree, kom daar ’n uiterlike optrede daarmee saam. Voordat ons steel (agtste gebod), begeer ons eers iets. So is dit met elkeen van die voorafgaande gebooie. Ons tree eers in daad op nadat ons in ons harte en denke die planne beraam het.

Dit is so van toepassing op ons lewe as jongmense ook. Nog voordat ons van ander sleg praat of van hulle skinder (negende gebod), het ons reeds die gedagtes daaroor gehad. Ons denke is verkeerd en dan tree ons verkeerd op. Ons begeer om beter te wees as ander en dan doen ons alles in ons vermoë om dit te vermag. Met ander woorde ons het klaar besluit wat ons begeer; dan tree ons op en maak ander minder as ons. Dit is nie wat die Here van ons verwag nie.


Bewaar jou hart en jou gedagtes

God sê deur die tiende gebod aan ons dat ons, ons hart moet bewaak. Ons moet nie sondig in ons dade deur ons gedagtes wat besoedel is nie.Ons het ’n baie mooi Afrikaanse spreekwoord: “wat die hart van vol is loop die mond van oor”. Dit wat ons gedagtes en hart volmaak is wat uiteindelik ook ons optrede en woorde bepaal. Is ons gedagtes so gerig dat ons altyd iets beter soek want ander het dit? Maak ons deur ons gedagtes wat na dade lei iemand anders seer? Maak ons, ons hart vol met dit wat die Here ons leer, of maak ons dit met die verkeerde vol?

Spreuke 4:23 sê:

Bewaak jou hart meer as alles wat bewaar moet word, want daaruit is die oorspronge van die lewe.

Ons moet ons harte bewaak deur voorsorg te tref dat geen verkeerde gedagtes deur vriende, sosiale media, flieks, boeke ensovoorts in ons hart plek vind nie. Dit moet nie deel van ons word nie, want dit is verkeerd in die oë van die Here. Die gedagtes word maklik in begeertes omgeskakel – en dan tree ons op om ook uit te voer waarna ons verlang.


Soek die wil van die Here

Ons moet gedurig bid dat God vir ons ’n rein hart gee sodat ons nie die sleg begeer nie, maar die woord van die Here begeer. Daar is met ander woorde ’n positiewe begeerte waarna ons moet soek, waarna ons dade moet oorgaan: Dit is om die wil van die Here in alle dinge wat ons doen te soek. Ons moet God se woord bestudeer, sodat ons harte met goeie gedagtes vervul word. As ons God se woord bestudeer sal ons strewe om daders van die woord te wees (Jakobus 1:22-25) en nie meer daders van ons sondige begeertes nie.


Jy sal ook hou van ...

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui